Սևանա լիճը տարածաշրջանի ամենամեծ քաղցրահամ լիճն է և կենսական նշանակություն ունի ինչպես Հայաստանի կենսաբազմազանության, այնպես էլ տեղական համայնքների համար։ Այն կարևոր բնական էկոհամակարգ է, որի պահպանությունը պահանջում է հասարակության, համայնքների և տարբեր գործընկերների համատեղ ջանքերը։
Սևանը նաև հայկական որոր (Larus armenicus) թռչնատեսակի բնական միջավայրն է, որն ընտրվել էր որպես Հայաստանի 2025 թվականի տարվա թռչուն։ Այս հանգամանքը ծրագրին հաղորդել է հատուկ նշանակություն՝ ընդգծելով լճի էկոհամակարգի պահպանության կարևորությունը ինչպես բնության, այնպես էլ մարդկանց համար։
Լճի և հարակից տարածքների աղտոտումը, թափոնների ոչ պատշաճ կառավարումը և բնապահպանական իրազեկվածության պակասը շարունակում են մնալ կարևոր մարտահրավերներ։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է եղել խթանել հանրային մասնակցությունը, կամավորական նախաձեռնությունները և տեղական մակարդակում բնապահպանական պատասխանատվությունը։
Ծրագրի մասին
«Մաքուր ապագա Սևանա լճի համար» ծրագիրն իրականացվել է 2025 թվականին NABU Հայաստանյան մասնաճյուղի կողմից՝ FPAN և ISSD կազմակերպությունների հետ համագործակցությամբ և Գերմանիայի Արտաքին գործերի նախարարության ֆինանսավորմամբ։
Ծրագիրը նպատակ ուներ նպաստել Սևանա լճի էկոհամակարգի պահպանությանը, բարձրացնել հանրային իրազեկվածությունը և խթանել քաղաքացիական հասարակության, երիտասարդների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և մասնավոր հատվածի ներգրավվածությունը բնապահպանական գործընթացներում։
Ծրագրի շրջանակում Գեղարքունիքի մարզում իրականացվել են կրթական, տեղեկատվական և գործնական բնապահպանական միջոցառումներ՝ ուղղված Սևանա լճի մաքրությանը, բնապահպանական գիտակցության բարձրացմանը և համայնքային մասնակցության ուժեղացմանը։
Ծրագրի հիմնական գործողությունները
- Բնապահպանական սեմինարների և հանդիպումների կազմակերպում Գեղարքունիքի մարզում
- Սևանա լճի ափամերձ տարածքներում մաքրման և էկոլոգիական ակցիաների իրականացում
- Երիտասարդների և կամավորական խմբերի ներգրավում բնապահպանական նախաձեռնություններում
- Տեղական ինքնակառավարման մարմինների հետ համագործակցության խթանում
- Տեղեկատվական և իրազեկման արշավների իրականացում
- Կորպորատիվ կամավորության նախաձեռնությունների զարգացում՝ մասնավոր հատվածի ներգրավմամբ
- Միջազգային փորձի փոխանակման նպատակով ուսումնագիտական այցի կազմակերպում Գերմանիա
Ծրագրի արդյունքները
Ծրագրի արդյունքում Սևանա լճի պահպանության շուրջ ձևավորվել է ավելի ակտիվ հանրային ներգրավվածություն։ Կազմակերպված միջոցառումների միջոցով երիտասարդները, կամավորները, տեղական համայնքները և գործընկեր կազմակերպությունները մասնակցել են Սևանի մաքրության և բնապահպանական իրազեկվածության բարձրացման աշխատանքներին։
Ծրագիրը նպաստել է Սևանա լճի, հայկական որորի և լճի էկոհամակարգի պահպանության կարևորության մասին հանրային ընկալման բարձրացմանը՝ միաժամանակ խթանելով գործնական քայլերը մաքուր և կայուն ապագայի համար։
