Կռունկների հետազոտություն Հայաստանում

Ապրիլի 28-ին FPAN «Գյուղական տուրիզմի զարգացման» ծրագիրը կազմակերպեց «Կռունկների համաշխարհային տարի» արշավի առաջին հանրային առցանց դասընթացը՝ նվիրված Հայաստանում հանդիպող կռունկների տեսակներին, նրանց կենսապայմաններին և առջև կանգնած սպառնալիքներին։ Հերթական այս քայլը կարևոր մարմնավորումն է մեր բջջային լսարանին բնության նկատմամբ հետաքրքրություն ներշնչելու՝ հատկապես համաճարակային պայմաններում:

Դասընթացի ծրագրի նպատակներն էին՝

• ներկայացնել Հայաստանում հանդիպող երկու հիմնական կռնուկատեսակները՝ սովորական (Grus grus) և փոքր կռունկ (Grus virgo),

• քննարկել նրանց ապրելու վայրերն ու միգրացիոն ճանապարները՝ Սևանա լճից մինչև հարավարևմտյան ճամփաներ,

• տեղադրել համաշխարհային և տեղական ուսումնասիրությունների տվյալներ՝ թվաքանակի, բնի դիրքի եւ բնակավայրերի փոփոխությունների վերաբերյալ,

• բարձրացնել գիտակցությունը գործոնների մասին, որոնք վտանգում են իրենց բնական կենսատեղերը, օրինակ՝ գյուղատնտեսական տարածքների ընդլայնում, ապօրինի որս և աղտոտում,

• կիսվել հրահանգներով՝ կռունկների դիտարկման և նրանց պաշտպանությանը ուղղված համայնքային նախաձեռնությունների աջակցման վերաբերյալ։

Մասնակիցների համար առաջարկվող ինտերակտիվ բաղադրիչներ՝

• Կռունկների ձայների և թռիչքի վիզուալ օրինակների վերլուծություն,

• Հարց-պատասխան փորձառու օրթոլոգների հետ,

• Փոքր խմբերով քննարկումներ՝ տեղական խնդիրներից և լուծումների հնարավոր լինելուց,

• Առաջարկություններ՝ համայնքային հովանավորություն ու էկո-թայգարանների զարգացումը խթանելու համար։

ինչու կռունկներին պահպանել անհրաժեշտ է՞

• Կռունկները՝ որպես միգրացիոն թռչուններ, հիմք են հանդիսանում Բորդյունի և Արևելյան Եվրոպայի էկոհամակարգաների միացականության համար,

• դրանց պաշտպանությունն օգնում է պահպանել ռթուկային տարածքների էկոլոգիական հավասարակշռությունը,

• հասարակական մասնակցությունը խթանում է գյուղական համայնքների ընդլայնված զարգացման և էկո-տուրիզմի հնարավորությունները։

Առաջիկա ամիսներին FPAN ծրագիրը նախատեսում է նաև դաշտային ուսումնասիրմամբող ու մոնիթորինգային աշխատանքներ Արմավիրի և Սյունիքի տարածքներում, ինչպես նաև կռունկների տեղաշարժը հետևող GPS-հետևարկման նախագծի մեկնարկը։

Ընդգծենք՝ բնության յուրահատուկ այս ներկայացուցիչները մեր պատմամշակութային ժառանգության անբաժանելի մասն են. նրանց պահպանությունը պայմանավորված է ինչպես գիտական ավելացմամբ, այնպես էլ յուրաքանչյուրիս պատասխանատվությամբ։

Միասին՝ ՀԱՆՈՒՆ ՄԱՐԴՈՒ ԵՎ ԲՆՈՒԹՅԱՆ